Opieka nad dzieckiem
Każda matka pragnie, aby jej dziecko nie tylko prawidłowo rozwijało się, ale również jak najmniej chorowało. Najlepszą gwarancją niezakłóconego, harmonijnego rozwoju dziecka i pełnego zdrowia jest prawidłowe żywienie (karmienie piersią), właściwe pielęgnowanie, zapewnienie niemowlęciu higienicznych warunków otoczenia oraz postępowanie mające na celu eliminowanie źródeł zakażenia. Odporność dziecka na choroby zakaźne jest ściśle związana z nabywaniem przez nie tzw. dojrzałości immunologicznej i wykształcaniem coraz sprawniejszych mechanizmów przystosowawczych. Wytwarzanie własnych mechanizmów odpornościowych dokonuje się u niemowląt stopniowo, w miarę dojrzewania wielu narządów i układów. Należy tu wspomnieć, że noworodek rodzi się z pewnym „zapasem" odporności na choroby zakaźne, która została mu przekazana przez matkę, która jednak stopniowo wygasa — zwykle około trzeciego do szóstego miesiąca jego życia. Ponieważ na ogół nie można uniknąć chorób zakaźnych u małych dzieci, należy wiedzieć, jak mamy je przed nimi bronić. Jednym ze skutecznych środków obrony przed chorobami zakaźnymi są szczepienia ochronne. O tym, czy dziecko zachoruje po zetknięciu się z zarazkiem, decyduje stopień jego odporności, tzn. zdolność jego ustroju do skutecznego przeciwstawienia się zarazkom. W wyniku zakażenia może zachorować tylko organizm nieodporny, w którym zarazek znajduje dobre warunki dla swego rozwoju. Organizm odporny ma zdolność niszczenia zarazka lub uniemożliwienia mu rozmnażania się. Odporność dziecka powstaje w różny sposób. Noworodek i niemowlę do szóstego miesiąca życia rzadko choruje na choroby zakaźne. Wiąże się to ze wspomnianym zjawiskiem przekazywania płodowi przez ustrój matczyny ciał odpornościowych z krwią podczas ciąży, a po urodzeniu — z pokarmem matki. Jednakże odporność ta, mająca charakter odporności biernej, jest krótkotrwała i zanika zwykle w pierwszych miesiącach życia. Odporność czynna powstaje po przebyciu choroby zakaźnej. W organizmie dziecka, które przebyło na przykład odrę, wytwarzają się ciała odpornościowe przeciwko wirusowi odry. Jeśli zetknie się ono powtórnie z wirusem odry, wytworzone uprzednio ciała odpornościowe niszczą zarazki i na ogół nie dochodzi do powtórnego zachorowania. Zazwyczaj odporność nabyta po przejściu choroby zakaźnej jest odpornością trwałą, tzw. czynną, która nierzadko pozostaje na całe życie. Odporność czynną można uzyskać nie tylko po przechorowaniu na chorobę zakaźną, ale także przez szczepienia ochronne. Oczywiste jest, że dla dziecka i jego zdrowia znacznie korzystniejsze jest zdobycie odporności po szczepieniu ochronnym niż po chorobie zakaźnej. Przebycie jej zawsze kryje w sobie wiele niebezpieczeństw nierzadko także dla życia, tym większych, im dziecko jest młodsze. Szczepienie ochronne polega na celowym- zetknięciu ustroju z osłabionym lub zabitym zarazkiem lub jadami zarazka. Na takie sztuczne zakażenie organizm reaguje odczynem ogólnym, będącym wyrazem walki organizmu z zarazkiem. W wyniku tej walki powstają w nim swoiste ciała odpornościowe, czyli tzw. odporność czynna. Stąd szczepienia ochronne stanowią jedną z bardzo skutecznych metod zapobiegania chorobom zakaźnym.