A A A

Opieka nad dzieckiem

Każda matka pragnie, aby jej dziecko nie tylko prawidłowo roz­wijało się, ale również jak najmniej chorowało. Najlepszą gwarancją niezakłóconego, harmonijnego rozwoju dziecka i pełnego zdrowia jest prawidłowe żywienie (karmienie piersią), właściwe pielęgno­wanie, zapewnienie niemowlęciu higienicznych warunków otocze­nia oraz postępowanie mające na celu eliminowanie źródeł zaka­żenia. Odporność dziecka na choroby zakaźne jest ściśle związana z nabywaniem przez nie tzw. dojrzałości immunologicznej i wykształcaniem coraz sprawniejszych mechanizmów przystosowaw­czych. Wytwarzanie własnych mechanizmów odpornościowych dokonuje się u niemowląt stopniowo, w miarę dojrzewania wielu narządów i układów. Należy tu wspomnieć, że noworodek rodzi się z pewnym „zapasem" odporności na choroby zakaźne, która została mu przekazana przez matkę, która jednak stopniowo wy­gasa — zwykle około trzeciego do szóstego miesiąca jego życia. Ponieważ na ogół nie można uniknąć chorób zakaźnych u ma­łych dzieci, należy wiedzieć, jak mamy je przed nimi bronić. Jed­nym ze skutecznych środków obrony przed chorobami zakaźnymi są szczepienia ochronne. O tym, czy dziecko zachoruje po zetknię­ciu się z zarazkiem, decyduje stopień jego odporności, tzn. zdol­ność jego ustroju do skutecznego przeciwstawienia się zarazkom. W wyniku zakażenia może zachorować tylko organizm nieodporny, w którym zarazek znajduje dobre warunki dla swego rozwoju. Organizm odporny ma zdolność niszczenia zarazka lub uniemożli­wienia mu rozmnażania się. Odporność dziecka powstaje w różny sposób. Noworodek i nie­mowlę do szóstego miesiąca życia rzadko choruje na choroby za­kaźne. Wiąże się to ze wspomnianym zjawiskiem przekazywania płodowi przez ustrój matczyny ciał odpornościowych z krwią podczas ciąży, a po urodzeniu — z pokarmem matki. Jednakże odporność ta, mająca charakter odporności biernej, jest krótko­trwała i zanika zwykle w pierwszych miesiącach życia. Odporność czynna powstaje po przebyciu choroby zakaźnej. W organizmie dziecka, które przebyło na przykład odrę, wytwa­rzają się ciała odpornościowe przeciwko wirusowi odry. Jeśli zetknie się ono powtórnie z wirusem odry, wytworzone uprzednio ciała odpornościowe niszczą zarazki i na ogół nie dochodzi do powtórnego zachorowania. Zazwyczaj odporność nabyta po przejś­ciu choroby zakaźnej jest odpornością trwałą, tzw. czynną, która nierzadko pozostaje na całe życie. Odporność czynną można uzyskać nie tylko po przechorowaniu na chorobę zakaźną, ale także przez szczepienia ochronne. Oczywiste jest, że dla dziecka i jego zdrowia znacznie korzyst­niejsze jest zdobycie odporności po szczepieniu ochronnym niż po chorobie zakaźnej. Przebycie jej zawsze kryje w sobie wiele niebezpieczeństw nierzadko także dla życia, tym większych, im dziecko jest młodsze. Szczepienie ochronne polega na celowym- zetknięciu ustroju z osłabionym lub zabitym zarazkiem lub jadami zarazka. Na takie sztuczne zakażenie organizm reaguje odczynem ogólnym, będącym wyrazem walki organizmu z zarazkiem. W wyniku tej walki po­wstają w nim swoiste ciała odpornościowe, czyli tzw. odporność czynna. Stąd szczepienia ochronne stanowią jedną z bardzo skutecz­nych metod zapobiegania chorobom zakaźnym.